ماموريت غيرممکن براي نجات تنها شکارچي فرازمينيها
با مشکل مکانيکي پيش آمده براي تلسکوپ فضايي کپلر، به نظر ميرسد که اين تلسکوپ به پايان راه خود رسيده است. اما به نظر ميرسد راهحلهايي براي احياء مجدد اين تلسکوپ فضايي ناخوش دارد.
چهارشنبه گذشته مسئولان ناسا رسما تاييد کردند که شکارچي سيارات فراخورشيدي، تلسکوپ فضايي کپلر دچار نقصي مکانيکي شده است؛ مشکلي بسيار جدي که توانايي آن براي ادامه ماموريتش را زير سوال برده است. اما به گفته اسکات هوبارد، استاد مشاور هوانوردي و رئيس اسبق مرکز تحقيقاتي ايمز ناسا، تلسکوپ کپلر هنوز به پايان راه نرسيده است. وي که در بخش اعظم مراحل ساخت کپلر حضور داشته است، عقيده دارد که هنوز چند راهحل وجود دارد که گردانندگان تلسکوپ فضايي کپلر ميتوانند با استفاده از آنها جاني تازه به کپلر ببخشند؛ و به اين تلسکوپ امکان دهند تا در جستجوي نشانهاي از سيارات فراخورشيدي، آرايه عکسبرداري خود را مجددا به سوي بيش از 100 هزار ستاره نشانه رود. اما مشکل اين تلسکوپ فضايي چيست؟
تلسکوپ فضايي کپلر چهار چرخ عکسالعملي (Reaction Wheel) ژيروسکوپ مانند دارد که با چرخش درون تلسکوپ، کپلر را حين مشاهده چنين ميدان گستردهاي از ستارگان دوردست کاملا ثابت نگاه ميدارند. حداقل سه عدد از اين چرخها بايد فعال باشند تا کپلر بتواند ميدان ديد ثابتي داشته باشد. حدود يکسال پيش يکي از اين چرخها از کار افتاد، و اکنون دومين چرخ نيز از حرکت باز ايستاده و باعث توقف فعاليت کپلر شده است. روز 12 مي / 22 ارديبهشت، پس از آنکه معلوم شد کپلر از موقعيت خود منحرف شده است، تلسکوپ وارد فاز ايمن (Safe Mode) شد. کاربران ماموريت روز 14 مي / 24 ارديبهشت کپلر را دوباره راهاندازي کردند و تلاش کردند تا چرخ تازه گير کرده را مجددا به حرکت در آورند؛ اما هيچ موفقيتي حاصل نشد.
حال سوال اين است که چه راهحلي براي مشکل وجود دارد؟ هوبارد راهحلهاي پيشنهادي خود را براي مشکل اينگونه توصيف ميکند:
«تا آنجا که من ميدانم دو راه براي نجات کپلر وجود دارد. راهحل اول اين است که گردانندگان ميتوانند تلاش کنند تا دوباره به چرخي که سال گذشته آن را خاموش کردند روي آورند. مشکل آن چرخ اين است که فلز روي فلز گير کرده است، و اصطکاک در عملکرد آن اختلال ايجاد کرده است. بنابراين بايد امتحان کرد که شايد بتوان با باز توزيع روانکنندههاي موجود در محل –که گوشهاي آرام نشستهاند- چرخ را مجددا به کار انداخت.
راهحل دوم که هيچگاه پيش از اين آزمايش نشده است، شامل استفاده از پيشرانهها و فشار خورشيدي اعمالي روي صفحات خورشيدي، و تلاش براي کاربرد آنها به عنوان چرخ عکسالعمل سوم و تامين پايداري نقطهاي اضافي است. من اين راهحل را دقيقا بررسي نکردهام، اما گمان ميکنم که اين کار مستلزم ارسال دستورات عملکردي بيشتر به تلسکوپ فضايي است.»
حتي اگر گردانندگان ماموريت نتوانند کپلر را مجددا راهاندازي کنند، کپلر مدت پيشبيني شده براي ماموريت خود را به پايان رسانده و ميراثي 18 ماهه از دادههاي فضايي از خود بر جاي گذاشته است که هنوز نيازمند تجزيه و تحليل است. بنابراين شايد تلسکوپ فضايي کپلر به پايان مرحله ماموريت فعال خود رسيده باشد، اما دانشمندان براي انجام کشفياتي که بر پايه دادههاي کپلر به دست خواهد آمد، هنوز زمان زيادي را پيش رو دارند.
